Dziecko mówi „nie chcę cię widzieć”, a w głowie od razu pytanie: czy ktoś je nastawił, czy jest jakiś inny powód? Rozwód w UK od 2022 roku jest formalnie prosty, ale prawdziwa trudność zaczyna się, gdy w grę wchodzą dzieci. Ten poradnik pokazuje krok po kroku, jak wygląda rozwód w Anglii, co mówią oficjalne wytyczne o alienacji rodzicielskiej i jak działa sprawa o dzieci przed sądem rodzinnym.
Wszystko dotyczy wyłącznie Anglii i Walii. Szkocja i Irlandia Północna mają osobne prawo rodzinne. Stan na 28 października 2026.
Ile rozwodów w Anglii i Walii: dane ONS za 2025
Według ONS (publikacja z 23 września 2026) w 2025 roku w Anglii i Walii orzeczono 105 002 rozwody. Z tego 102 879 dotyczyło par różnopłciowych, a 2 123 jednopłciowych. Do tego doszło 959 rozwiązań związków partnerskich. To dane o rozwodach orzeczonych formalnie, nie o samych rozstaniach.
Liczby są podobne jak w 2023 i 2024 roku, czyli od dekady jest raczej stabilnie. W porównaniu z szczytem z lat 80., 90. i początku 2000., gdy orzekano około 150 000 rozwodów rocznie, jest wyraźnie mniej. Wskaźnik za 2025 to 8,4 rozwodu na 1000 osób pozostających w małżeństwach różnopłciowych, przy szczycie 14,2 w 1993 roku.
Rozwód w Anglii bez orzekania o winie: krok po kroku
Od 6 kwietnia 2022 roku obowiązuje tzw. no-fault divorce. Nie trzeba wskazywać winnego ani udowadniać zdrady czy złego traktowania. Wystarczy oświadczenie, że małżeństwo trwale się rozpadło. Warunki: małżeństwo trwa dłużej niż rok, jest uznawane w UK, a rozpad jest trwały.

- Wniosek online. Składa się go przez GOV.UK: samodzielnie (sole application) albo wspólnie z drugą osobą (joint application). W 2025 roku większość wniosków, 74,1%, była składana samodzielnie.
- Opłata £628. Taka kwota obowiązuje od 13 lipca 2026 roku (wcześniej £612). Przy niskich dochodach możesz starać się o Help with Fees. Progi sprawdź w źródle.
- 20 tygodni do conditional order. Liczy się od wydania wniosku przez sąd. Dopiero potem można złożyć wniosek o conditional order, dawniej decree nisi.
- Co najmniej 43 dni do final order. To 6 tygodni i 1 dzień od conditional order. Dopiero wtedy można wnioskować o final order, dawniej decree absolute, które formalnie kończy małżeństwo. Najlepiej zrobić to w ciągu 12 miesięcy.
Stare nazwy (decree nisi, decree absolute) dotyczą wniosków wydanych przed 6 kwietnia 2022 roku. Do ustawowych minimów dochodzi czas pracy sądu, więc całość zwykle trwa dłużej.
Czego final order nie załatwia: pieniądze i dzieci
To miejsce, w którym wiele osób się myli. Final order kończy małżeństwo, ale nie rozstrzyga ani finansów, ani opieki nad dziećmi. Możesz być formalnie rozwiedziony czy rozwiedziona, a nadal nie mieć ustalonych zasad: kto zostaje w domu, co z oszczędnościami i gdzie mieszka dziecko.
GOV.UK podpowiada wprost: jeśli potrzebujesz financial order (orzeczenia o podziale majątku), złóż wniosek przed wnioskiem o final order. Po sprawach finansowych zostają jeszcze emerytury. O tym, jak gubią się po rozstaniu stare konta emerytalne, piszemy w poradniku jak znaleźć starą emeryturę w UK, a rozdział o rozwodzie jest też w filmie o emeryturze z UK w Polsce. Jeśli po rozstaniu zostały długi, zajrzyj do wpisu dług w UK: jak wyjść na prostą.
Nie każde rozstanie wymaga osobnej sprawy o dzieci. Gdy rodzice potrafią się dogadać, mogą ustalić wszystko między sobą i to zwykle jest lepsze dla wszystkich, a zwłaszcza dla dzieci.
Alienacja rodzicielska w UK: co mówią wytyczne sądów
W grudniu 2024 roku Family Justice Council (FJC), ciało doradcze sądów rodzinnych w Anglii i Walii, wydało oficjalne wytyczne o niechęci dziecka do kontaktu z rodzicem i zarzutach „zachowań alienujących”. Najważniejsze wnioski:
- Nie ma „syndromu alienacji rodzicielskiej”. FJC pisze, że ta diagnoza nie ma podstaw dowodowych i nazywa ją szkodliwą pseudonauką.
- Sama niechęć dziecka niczego nie dowodzi. Niechęć, opór czy odmowa spotkań (po angielsku RRR) nie są jeszcze dowodem, że drugi rodzic dziecko nastawił.
- Zachowania alienujące to manipulacja wobec dziecka, zamierzona albo nie, która prowadzi do odrzucenia drugiego rodzica.
Żeby sąd uznał, że doszło do takich zachowań, muszą być spełnione wszystkie trzy warunki naraz:
- dziecko jest niechętne, stawia opór albo odmawia kontaktu z rodzicem,
- nie wynika to z zachowania odrzucanego rodzica (to tzw. AJR, uzasadnione odrzucenie, czyli reakcja dziecka na to, co się stało) ani z naturalnych powodów, tzw. AAA: przywiązania, sympatii i „trzymania strony” jednego z rodziców,
- drugi rodzic zachowywał się tak, że bezpośrednio lub pośrednio spowodował odmowę.
Przemoc domowa jest pierwsza w kolejce
FJC podkreśla, że zarzuty przemocy domowej i alienacji nie są równoważne. Mogą trafić na tę samą rozprawę, ale sąd zaczyna od przemocy domowej i przez jej pryzmat ocenia zarzut alienacji. Jeśli ustalono przemoc i stąd bierze się odrzucenie, zarzut alienacji upada. Wytyczne cytują przegląd literatury Ministry of Justice: przemoc domowa występuje w co najmniej 50–60% prywatnych spraw o dzieci. W drugą stronę też działa zasada ostrożności: niepotwierdzony zarzut przemocy sam nie dowodzi celowej alienacji.
Mówiąc prosto: dziecko, które odrzuca mamę albo tatę, bo było źle traktowane, nie jest „zmanipulowane”. Sąd ocenia fakty, a nie etykiety.
Cafcass i sprawa o dzieci: ścieżka w sądzie rodzinnym
Cafcass (Children and Family Court Advisory and Support Service) działa tylko w Anglii. W Walii tę rolę pełni Cafcass Cymru, część rządu walijskiego. Cafcass nie jest pełnomocnikiem żadnego z rodziców. Ocenia dobro dziecka i doradza sądowi, a do sprawy wchodzi tylko na polecenie sądu.

Typowa ścieżka wygląda tak:
- MIAM. Zanim złożysz wniosek o dzieci, co do zasady musisz pójść na Mediation Information and Assessment Meeting, czyli spotkanie informacyjne z mediatorem akredytowanym przez Family Mediation Council. MIAM jest obowiązkiem formalnym, sama mediacja jest dobrowolna. Są wyjątki, m.in. dowody przemocy domowej, pilność, ryzyko dla bezpieczeństwa dziecka czy brak mediatora w odległości 15 mil. Pełną listę znajdziesz na stronie sądu.
- Voucher na mediację. Rządowy program daje do £500 na mediację w sprawach dotyczących dzieci, nie pokrywa samego MIAM i przysługuje raz na rodzinę. 15 maja 2026 roku program przedłużono o kolejny rok. Szczegóły: GOV.UK.
- Formularz C100 (£270). Gdy porozumienia nie ma, składasz wniosek o ustalenie opieki i kontaktów. Opłata £270 obowiązuje od 13 lipca 2026 roku. Przy obawach o krzywdę dziecka albo o przemoc domową dołączasz C1A. To formularz o krzywdzie i przemocy, nie o alienacji.
- Safeguarding letter. W Anglii Cafcass robi kontrole z policją i władzami lokalnymi, rozmawia z rodzicami i przygotowuje list dla sądu przed pierwszą rozprawą. W Walii podobną rolę pełni raport Cafcass Cymru (Safeguarding Enquiries Report).
- FHDRA. To pierwsza rozprawa, First Hearing Dispute Resolution Appointment.
- Raport Section 7. Jeśli sprawa idzie dalej, sąd może zlecić szczegółowy raport o sytuacji dziecka: Cafcass albo local authority. Raport to rekomendacja, decyzję podejmuje sąd.
Child Focused Model: co się zmienia
Sądy stopniowo przechodzą na Child Focused Model (dawniej Pathfinder), w którym raport o sytuacji dziecka, Child Impact Report, powstaje przed pierwszą rozprawą. Rząd ogłosił wdrożenie w całym kraju 17 marca 2026 roku. Obecnie działa w 10 z 43 obszarów, m.in. w całej Walii, Dorset, Hampshire i Isle of Wight, Birmingham, West Midlands i West Yorkshire. Jesienią 2026 dołączą kolejne, w ciągu trzech lat ma objąć cały kraj. Dlatego w Anglii poza tymi obszarami nadal często działa klasyczna ścieżka opisana wyżej, a w Walii obowiązuje już nowy model. Gdy w grę wchodzi interwencja opieki społecznej, to inna procedura, opisana we wpisie o domach dziecka w UK.
5 kroków, gdy drugi rodzic podważa kontakt z dzieckiem
To ogólne wskazówki, nie porada prawna w Twojej sprawie.
- Dokumentuj spokojnie. Prowadź dziennik zdarzeń: daty, fakty, konkretne wypowiedzi, zaproponowane i odwołane spotkania. Nie wciągaj dziecka w zbieranie dowodów i nie dopytuj, co mówi mama albo tata.
- Pisz, nie kłóć się. Propozycje kontaktu z godziną i miejscem wysyłaj drugiemu rodzicowi mailem albo SMS-em. To ślad, że chcesz współpracować.
- Wybierz właściwy wniosek. Jeśli nie ma jeszcze orzeczenia o dzieciach, składasz C100 (£270). Ten sam formularz służy też do zmiany albo uchylenia istniejącego orzeczenia. Jeśli orzeczenie jest, a druga strona je ignoruje, składasz C79, wniosek o egzekwowanie, także £270. To częsty błąd: C100 tam, gdzie powinien być C79.
- Nie lekceważ zarzutów o bezpieczeństwo. Jeśli druga strona mówi o przemocy, sąd zbada to najpierw, zgodnie z wytycznymi FJC.
- Szukaj pomocy, ale z głową. Terapia dla siebie, wsparcie psychologiczne dla dziecka i prawnik rodzinny to rozsądne wybory. Uważaj na „ekspertów od alienacji”, którzy obiecują szybką diagnozę. Fakty ustala sąd, nie osoba od „syndromu”.
Gdzie szukać pomocy w sprawie rozwodu i dzieci
- Resolution: prawnicy rodzinni z Anglii i Walii, którzy podpisują Code of Practice (konstruktywne podejście, bez eskalacji konfliktu). Jest wyszukiwarka: resolution.org.uk.
- Family Mediation Council: rejestr mediatorów. MIAM prowadzą mediatorzy akredytowani (FMCA), a wyszukiwarka jest tutaj.
- Citizens Advice: darmowe informacje ogólne, osobne strony dla Anglii i Walii.
- Child Law Advice (Coram): Family Line 0300 330 5480, pn.–pt. 10:00–16:00. Dotyczy tylko dzieci mieszkających w Anglii. W Walii zacznij od Citizens Advice Wales albo Cafcass Cymru.
- Cafcass (Anglia) i Cafcass Cymru (Walia): sekcje dla rodziców z opisem procedury.
Gdy komuś grozi niebezpieczeństwo, dzwoń pod 999. Obawy o bezpieczeństwo dziecka zgłaszasz do local authority, czyli opieki społecznej w swoim councilu. O stresie po rozstaniu i rozwodach Polaków w UK jest w wywiadzie Mind the Gap.
Opłaty i terminy 2026: ściąga
| Co | Kwota / termin | Uwaga |
|---|---|---|
| Wniosek o rozwód | £628 (od 13.07.2026) | Help with Fees przy niskich dochodach |
| Do conditional order | 20 tygodni | od wydania wniosku przez sąd |
| Do final order | co najmniej 43 dni | od conditional order; najlepiej w 12 miesięcy |
| Voucher na mediację | do £500 | nie na MIAM, jeden na rodzinę |
| C100 (sprawa o dzieci) | £270 | także zmiana istniejącego orzeczenia |
| C79 (egzekwowanie) | £270 | gdy orzeczenie jest ignorowane |
Najczęstsze pytania o rozwód w UK
Czy w UK trzeba udowadniać winę przy rozwodzie?
Nie. W Anglii i Walii od 6 kwietnia 2022 roku wystarczy oświadczenie, że małżeństwo trwale się rozpadło.
Ile kosztuje rozwód w Anglii w 2026 roku?
Opłata sądowa to £628 od 13 lipca 2026 roku. Przy niskich dochodach można ubiegać się o Help with Fees.
Jak długo trwa rozwód w UK?
Minimum to 20 tygodni do conditional order i co najmniej 43 dni do final order. W praktyce zwykle dłużej, bo dochodzi czas pracy sądu.
Czy final order rozstrzyga o dzieciach i pieniądzach?
Nie. To osobne sprawy. Wniosek o financial order złóż przed wnioskiem o final order.
Czy sąd w UK uznaje alienację rodzicielską?
Sąd nie uznaje „syndromu alienacji rodzicielskiej”. Ocenia konkretne zachowania alienujące według trzech warunków z wytycznych FJC i zawsze zaczyna od bezpieczeństwa dziecka.
Który etap sprawy o dzieci w UK był najtrudniejszy: MIAM, Cafcass czy pierwsza rozprawa? Podziel się doświadczeniem w komentarzu, jeśli chcesz.
Chcesz co tydzień wiedzieć, co zmienia się w prawie UK, zanim dotknie Twojej rodziny? Zapisz się na newsletter Wyspiarskie WTF: wyspiarskiewtf.co.uk/kontakt.
Szukasz bezpłatnych poradników dla Polaków w UK? Zajrzyj do darmowych materiałów.
Disclaimer: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Dotyczy Anglii i Walii; Szkocja i Irlandia Północna mają osobne prawo rodzinne. Dane i opłaty aktualne na 28.10.2026, przed złożeniem wniosku sprawdź GOV.UK. W sporze o dzieci skonsultuj się z solicitorem prawa rodzinnego albo Citizens Advice.
Źródła
| Dane | Źródło | Sprawdzono |
|---|---|---|
| 105 002 rozwody w 2025, wskaźnik 8,4 | ONS, Divorces and dissolutions in England and Wales: 2024 and 2025 (23.09.2026) | 24.10.2026 |
| Procedura rozwodu, 20 tygodni, 43 dni, financial order | GOV.UK, Get a divorce | 24.10.2026 |
| £628, £270 (C100, C79) | GOV.UK, EX50 Family court fees | 24.10.2026 |
| Help with Fees | GOV.UK, Get help with court fees | 24.10.2026 |
| Wytyczne o zachowaniach alienujących (12.2024) | Family Justice Council, Guidance (PDF) | 24.10.2026 |
| Cafcass, procedura w Anglii | Cafcass | 24.10.2026 |
| Cafcass Cymru, Walia | Welsh Government | 24.10.2026 |
| Wyjątki od MIAM | MoJ, MIAM exemptions | 24.10.2026 |
| Voucher do £500 | GOV.UK, Family mediation voucher scheme | 24.10.2026 |
| Formularz C100 | GOV.UK, Family court applications involving children | 24.10.2026 |
| Formularz C79 | GOV.UK, Form C79 | 24.10.2026 |
| Child Focused Model | GOV.UK, komunikat z 17.03.2026 | 24.10.2026 |
| Resolution, Code of Practice | Resolution | 24.10.2026 |
| Child Law Advice, Family Line | Child Law Advice (Coram) | 24.10.2026 |






