Życie w UK
Artykuł · Życie w UK

Rozwód w UK 2026: Cafcass, C100 i alienacja – poradnik

28 października 2026 · 11 min czytania · agent

Dziecko mówi „nie chcę cię widzieć”, a w głowie od razu pytanie: czy ktoś je nastawił, czy jest jakiś inny powód? Rozwód w UK od 2022 roku jest formalnie prosty, ale prawdziwa trudność zaczyna się, gdy w grę wchodzą dzieci. Ten poradnik pokazuje krok po kroku, jak wygląda rozwód w Anglii, co mówią oficjalne wytyczne o alienacji rodzicielskiej i jak działa sprawa o dzieci przed sądem rodzinnym.

Wszystko dotyczy wyłącznie Anglii i Walii. Szkocja i Irlandia Północna mają osobne prawo rodzinne. Stan na 28 października 2026.

Ile rozwodów w Anglii i Walii: dane ONS za 2025

Według ONS (publikacja z 23 września 2026) w 2025 roku w Anglii i Walii orzeczono 105 002 rozwody. Z tego 102 879 dotyczyło par różnopłciowych, a 2 123 jednopłciowych. Do tego doszło 959 rozwiązań związków partnerskich. To dane o rozwodach orzeczonych formalnie, nie o samych rozstaniach.

Liczby są podobne jak w 2023 i 2024 roku, czyli od dekady jest raczej stabilnie. W porównaniu z szczytem z lat 80., 90. i początku 2000., gdy orzekano około 150 000 rozwodów rocznie, jest wyraźnie mniej. Wskaźnik za 2025 to 8,4 rozwodu na 1000 osób pozostających w małżeństwach różnopłciowych, przy szczycie 14,2 w 1993 roku.

Rozwód w Anglii bez orzekania o winie: krok po kroku

Od 6 kwietnia 2022 roku obowiązuje tzw. no-fault divorce. Nie trzeba wskazywać winnego ani udowadniać zdrady czy złego traktowania. Wystarczy oświadczenie, że małżeństwo trwale się rozpadło. Warunki: małżeństwo trwa dłużej niż rok, jest uznawane w UK, a rozpad jest trwały.

Rozwód w UK: dłonie nad dokumentami i laptopem przy składaniu wniosku o rozwód w Anglii online
  1. Wniosek online. Składa się go przez GOV.UK: samodzielnie (sole application) albo wspólnie z drugą osobą (joint application). W 2025 roku większość wniosków, 74,1%, była składana samodzielnie.
  2. Opłata £628. Taka kwota obowiązuje od 13 lipca 2026 roku (wcześniej £612). Przy niskich dochodach możesz starać się o Help with Fees. Progi sprawdź w źródle.
  3. 20 tygodni do conditional order. Liczy się od wydania wniosku przez sąd. Dopiero potem można złożyć wniosek o conditional order, dawniej decree nisi.
  4. Co najmniej 43 dni do final order. To 6 tygodni i 1 dzień od conditional order. Dopiero wtedy można wnioskować o final order, dawniej decree absolute, które formalnie kończy małżeństwo. Najlepiej zrobić to w ciągu 12 miesięcy.

Stare nazwy (decree nisi, decree absolute) dotyczą wniosków wydanych przed 6 kwietnia 2022 roku. Do ustawowych minimów dochodzi czas pracy sądu, więc całość zwykle trwa dłużej.

Czego final order nie załatwia: pieniądze i dzieci

To miejsce, w którym wiele osób się myli. Final order kończy małżeństwo, ale nie rozstrzyga ani finansów, ani opieki nad dziećmi. Możesz być formalnie rozwiedziony czy rozwiedziona, a nadal nie mieć ustalonych zasad: kto zostaje w domu, co z oszczędnościami i gdzie mieszka dziecko.

GOV.UK podpowiada wprost: jeśli potrzebujesz financial order (orzeczenia o podziale majątku), złóż wniosek przed wnioskiem o final order. Po sprawach finansowych zostają jeszcze emerytury. O tym, jak gubią się po rozstaniu stare konta emerytalne, piszemy w poradniku jak znaleźć starą emeryturę w UK, a rozdział o rozwodzie jest też w filmie o emeryturze z UK w Polsce. Jeśli po rozstaniu zostały długi, zajrzyj do wpisu dług w UK: jak wyjść na prostą.

Nie każde rozstanie wymaga osobnej sprawy o dzieci. Gdy rodzice potrafią się dogadać, mogą ustalić wszystko między sobą i to zwykle jest lepsze dla wszystkich, a zwłaszcza dla dzieci.

Alienacja rodzicielska w UK: co mówią wytyczne sądów

W grudniu 2024 roku Family Justice Council (FJC), ciało doradcze sądów rodzinnych w Anglii i Walii, wydało oficjalne wytyczne o niechęci dziecka do kontaktu z rodzicem i zarzutach „zachowań alienujących”. Najważniejsze wnioski:

  • Nie ma „syndromu alienacji rodzicielskiej”. FJC pisze, że ta diagnoza nie ma podstaw dowodowych i nazywa ją szkodliwą pseudonauką.
  • Sama niechęć dziecka niczego nie dowodzi. Niechęć, opór czy odmowa spotkań (po angielsku RRR) nie są jeszcze dowodem, że drugi rodzic dziecko nastawił.
  • Zachowania alienujące to manipulacja wobec dziecka, zamierzona albo nie, która prowadzi do odrzucenia drugiego rodzica.

Żeby sąd uznał, że doszło do takich zachowań, muszą być spełnione wszystkie trzy warunki naraz:

  1. dziecko jest niechętne, stawia opór albo odmawia kontaktu z rodzicem,
  2. nie wynika to z zachowania odrzucanego rodzica (to tzw. AJR, uzasadnione odrzucenie, czyli reakcja dziecka na to, co się stało) ani z naturalnych powodów, tzw. AAA: przywiązania, sympatii i „trzymania strony” jednego z rodziców,
  3. drugi rodzic zachowywał się tak, że bezpośrednio lub pośrednio spowodował odmowę.

Przemoc domowa jest pierwsza w kolejce

FJC podkreśla, że zarzuty przemocy domowej i alienacji nie są równoważne. Mogą trafić na tę samą rozprawę, ale sąd zaczyna od przemocy domowej i przez jej pryzmat ocenia zarzut alienacji. Jeśli ustalono przemoc i stąd bierze się odrzucenie, zarzut alienacji upada. Wytyczne cytują przegląd literatury Ministry of Justice: przemoc domowa występuje w co najmniej 50–60% prywatnych spraw o dzieci. W drugą stronę też działa zasada ostrożności: niepotwierdzony zarzut przemocy sam nie dowodzi celowej alienacji.

Mówiąc prosto: dziecko, które odrzuca mamę albo tatę, bo było źle traktowane, nie jest „zmanipulowane”. Sąd ocenia fakty, a nie etykiety.

Cafcass i sprawa o dzieci: ścieżka w sądzie rodzinnym

Cafcass (Children and Family Court Advisory and Support Service) działa tylko w Anglii. W Walii tę rolę pełni Cafcass Cymru, część rządu walijskiego. Cafcass nie jest pełnomocnikiem żadnego z rodziców. Ocenia dobro dziecka i doradza sądowi, a do sprawy wchodzi tylko na polecenie sądu.

Cafcass i sprawa o dzieci po rozwodzie w UK: pusty pokój dziecka i rysunek domu z rodzicem i dzieckiem

Typowa ścieżka wygląda tak:

  1. MIAM. Zanim złożysz wniosek o dzieci, co do zasady musisz pójść na Mediation Information and Assessment Meeting, czyli spotkanie informacyjne z mediatorem akredytowanym przez Family Mediation Council. MIAM jest obowiązkiem formalnym, sama mediacja jest dobrowolna. Są wyjątki, m.in. dowody przemocy domowej, pilność, ryzyko dla bezpieczeństwa dziecka czy brak mediatora w odległości 15 mil. Pełną listę znajdziesz na stronie sądu.
  2. Voucher na mediację. Rządowy program daje do £500 na mediację w sprawach dotyczących dzieci, nie pokrywa samego MIAM i przysługuje raz na rodzinę. 15 maja 2026 roku program przedłużono o kolejny rok. Szczegóły: GOV.UK.
  3. Formularz C100 (£270). Gdy porozumienia nie ma, składasz wniosek o ustalenie opieki i kontaktów. Opłata £270 obowiązuje od 13 lipca 2026 roku. Przy obawach o krzywdę dziecka albo o przemoc domową dołączasz C1A. To formularz o krzywdzie i przemocy, nie o alienacji.
  4. Safeguarding letter. W Anglii Cafcass robi kontrole z policją i władzami lokalnymi, rozmawia z rodzicami i przygotowuje list dla sądu przed pierwszą rozprawą. W Walii podobną rolę pełni raport Cafcass Cymru (Safeguarding Enquiries Report).
  5. FHDRA. To pierwsza rozprawa, First Hearing Dispute Resolution Appointment.
  6. Raport Section 7. Jeśli sprawa idzie dalej, sąd może zlecić szczegółowy raport o sytuacji dziecka: Cafcass albo local authority. Raport to rekomendacja, decyzję podejmuje sąd.

Child Focused Model: co się zmienia

Sądy stopniowo przechodzą na Child Focused Model (dawniej Pathfinder), w którym raport o sytuacji dziecka, Child Impact Report, powstaje przed pierwszą rozprawą. Rząd ogłosił wdrożenie w całym kraju 17 marca 2026 roku. Obecnie działa w 10 z 43 obszarów, m.in. w całej Walii, Dorset, Hampshire i Isle of Wight, Birmingham, West Midlands i West Yorkshire. Jesienią 2026 dołączą kolejne, w ciągu trzech lat ma objąć cały kraj. Dlatego w Anglii poza tymi obszarami nadal często działa klasyczna ścieżka opisana wyżej, a w Walii obowiązuje już nowy model. Gdy w grę wchodzi interwencja opieki społecznej, to inna procedura, opisana we wpisie o domach dziecka w UK.

https://www.youtube.com/watch?v=F0-9JT8Xgls

5 kroków, gdy drugi rodzic podważa kontakt z dzieckiem

To ogólne wskazówki, nie porada prawna w Twojej sprawie.

  1. Dokumentuj spokojnie. Prowadź dziennik zdarzeń: daty, fakty, konkretne wypowiedzi, zaproponowane i odwołane spotkania. Nie wciągaj dziecka w zbieranie dowodów i nie dopytuj, co mówi mama albo tata.
  2. Pisz, nie kłóć się. Propozycje kontaktu z godziną i miejscem wysyłaj drugiemu rodzicowi mailem albo SMS-em. To ślad, że chcesz współpracować.
  3. Wybierz właściwy wniosek. Jeśli nie ma jeszcze orzeczenia o dzieciach, składasz C100 (£270). Ten sam formularz służy też do zmiany albo uchylenia istniejącego orzeczenia. Jeśli orzeczenie jest, a druga strona je ignoruje, składasz C79, wniosek o egzekwowanie, także £270. To częsty błąd: C100 tam, gdzie powinien być C79.
  4. Nie lekceważ zarzutów o bezpieczeństwo. Jeśli druga strona mówi o przemocy, sąd zbada to najpierw, zgodnie z wytycznymi FJC.
  5. Szukaj pomocy, ale z głową. Terapia dla siebie, wsparcie psychologiczne dla dziecka i prawnik rodzinny to rozsądne wybory. Uważaj na „ekspertów od alienacji”, którzy obiecują szybką diagnozę. Fakty ustala sąd, nie osoba od „syndromu”.

Gdzie szukać pomocy w sprawie rozwodu i dzieci

  • Resolution: prawnicy rodzinni z Anglii i Walii, którzy podpisują Code of Practice (konstruktywne podejście, bez eskalacji konfliktu). Jest wyszukiwarka: resolution.org.uk.
  • Family Mediation Council: rejestr mediatorów. MIAM prowadzą mediatorzy akredytowani (FMCA), a wyszukiwarka jest tutaj.
  • Citizens Advice: darmowe informacje ogólne, osobne strony dla Anglii i Walii.
  • Child Law Advice (Coram): Family Line 0300 330 5480, pn.–pt. 10:00–16:00. Dotyczy tylko dzieci mieszkających w Anglii. W Walii zacznij od Citizens Advice Wales albo Cafcass Cymru.
  • Cafcass (Anglia) i Cafcass Cymru (Walia): sekcje dla rodziców z opisem procedury.

Gdy komuś grozi niebezpieczeństwo, dzwoń pod 999. Obawy o bezpieczeństwo dziecka zgłaszasz do local authority, czyli opieki społecznej w swoim councilu. O stresie po rozstaniu i rozwodach Polaków w UK jest w wywiadzie Mind the Gap.

Opłaty i terminy 2026: ściąga

CoKwota / terminUwaga
Wniosek o rozwód£628 (od 13.07.2026)Help with Fees przy niskich dochodach
Do conditional order20 tygodniod wydania wniosku przez sąd
Do final orderco najmniej 43 dniod conditional order; najlepiej w 12 miesięcy
Voucher na mediacjędo £500nie na MIAM, jeden na rodzinę
C100 (sprawa o dzieci)£270także zmiana istniejącego orzeczenia
C79 (egzekwowanie)£270gdy orzeczenie jest ignorowane

Najczęstsze pytania o rozwód w UK

Czy w UK trzeba udowadniać winę przy rozwodzie?

Nie. W Anglii i Walii od 6 kwietnia 2022 roku wystarczy oświadczenie, że małżeństwo trwale się rozpadło.

Ile kosztuje rozwód w Anglii w 2026 roku?

Opłata sądowa to £628 od 13 lipca 2026 roku. Przy niskich dochodach można ubiegać się o Help with Fees.

Jak długo trwa rozwód w UK?

Minimum to 20 tygodni do conditional order i co najmniej 43 dni do final order. W praktyce zwykle dłużej, bo dochodzi czas pracy sądu.

Czy final order rozstrzyga o dzieciach i pieniądzach?

Nie. To osobne sprawy. Wniosek o financial order złóż przed wnioskiem o final order.

Czy sąd w UK uznaje alienację rodzicielską?

Sąd nie uznaje „syndromu alienacji rodzicielskiej”. Ocenia konkretne zachowania alienujące według trzech warunków z wytycznych FJC i zawsze zaczyna od bezpieczeństwa dziecka.

Który etap sprawy o dzieci w UK był najtrudniejszy: MIAM, Cafcass czy pierwsza rozprawa? Podziel się doświadczeniem w komentarzu, jeśli chcesz.

Chcesz co tydzień wiedzieć, co zmienia się w prawie UK, zanim dotknie Twojej rodziny? Zapisz się na newsletter Wyspiarskie WTF: wyspiarskiewtf.co.uk/kontakt.

Szukasz bezpłatnych poradników dla Polaków w UK? Zajrzyj do darmowych materiałów.

Disclaimer: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Dotyczy Anglii i Walii; Szkocja i Irlandia Północna mają osobne prawo rodzinne. Dane i opłaty aktualne na 28.10.2026, przed złożeniem wniosku sprawdź GOV.UK. W sporze o dzieci skonsultuj się z solicitorem prawa rodzinnego albo Citizens Advice.

Źródła

DaneŹródłoSprawdzono
105 002 rozwody w 2025, wskaźnik 8,4ONS, Divorces and dissolutions in England and Wales: 2024 and 2025 (23.09.2026)24.10.2026
Procedura rozwodu, 20 tygodni, 43 dni, financial orderGOV.UK, Get a divorce24.10.2026
£628, £270 (C100, C79)GOV.UK, EX50 Family court fees24.10.2026
Help with FeesGOV.UK, Get help with court fees24.10.2026
Wytyczne o zachowaniach alienujących (12.2024)Family Justice Council, Guidance (PDF)24.10.2026
Cafcass, procedura w AngliiCafcass24.10.2026
Cafcass Cymru, WaliaWelsh Government24.10.2026
Wyjątki od MIAMMoJ, MIAM exemptions24.10.2026
Voucher do £500GOV.UK, Family mediation voucher scheme24.10.2026
Formularz C100GOV.UK, Family court applications involving children24.10.2026
Formularz C79GOV.UK, Form C7924.10.2026
Child Focused ModelGOV.UK, komunikat z 17.03.202624.10.2026
Resolution, Code of PracticeResolution24.10.2026
Child Law Advice, Family LineChild Law Advice (Coram)24.10.2026

Partnerzy Wyspiarskie WTF